Pamięć i prześwit wolności - Dwa wiersze Teresy Tomsi o Czerwcu ’56 i Józefie Czapskim
Redakcja „Kuźni Literackiej” prezentuje dwa wiersze poznańskiej poetki Teresy Tomsi – uhonorowanej Nagrodą Literacką Czterech Kolumn w 2026 roku przez Kapitułę z Wrocławia – z odniesieniem do historii i Czerwca”56. Obecnie jest to również Rok Józefa Czapskiego, którego obrazowi „Magie rouge” autorka poświęca swój poemat.
Teresa Tomsia
Prześwit
Ulice Poznania dziś biało-czerwone dla pamięci Czerwca'56 –
przed murami Cegielskiego słychać apel poległych, tablica
z brązu dla Romka Strzałkowskiego lśni w porannym słońcu.
Jedziemy na górczyński cmentarz, by pożegnać koleżankę
ze szkoły muzycznej – to już ten przedział: zaczynają się
marsze żałobne, podawanie czarno-białych fotografii z rąk
do rąk. – Tak, tak, na płuca, jak u romantycznych geniuszy –
oczywiście dotkliwość współczesna, traktowana chemią
zamiast upuszczania krwi na batystową chustkę.
Próbujemy naprędce przypomnieć, jaki repertuar
wybrała na ostatni koncert, których nut nie udało się
odczytać do końca i kogo zabrakło w drzwiach,
gdy wreszcie rozległy się brawa. A przecież wkrótce
nadeszła, bo każdy z nas staje się kiedyś jej rówieśnikiem
i gra, jak mu zagra, nie bacząc na wskazówki Mistrza.
Każdy z nas w końcu dorasta do mistrzostwa
w pytaniach o sens odchodzenia, gdy usłyszy pierwsze
takty sonaty Chopina w kondukcie pogrzebowym
z głośnika niesionego przez ministranta, który człapie
w za dużych butach tuż za księdzem, a jego pochylone
plecy przesłaniają niebieski prześwit.
Poznań, 28 czerwca 2016 roku
Wiersz pochodzi z tomiku Kobieta w kaplicy (Biblioteka „Toposu”, 2016)
Czerwcowe pożegnania – matka i syn
Z pamięcią o Stefanii Wittbrot z Polanowa
(14 I 1939, Wojtkowa k. Przemyśla – 9 VI 2008, Brema)
Przystanek w podróży © T. Tomsia
XXX Lednicka Wiosna Poetycka. Jubileusz Słowa, Sztuki i Spotkania
Pani Stanisława Łowińska wręcza główną nagrodę Alanowi Maziarzowi
Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, 13.06.2026 © I. Kosmala
Teresa Tomsia Laureatką Nagrody Literackiej Czterech Kolumn 2026
Teresa Tomsia, Biblioteka Raczyńskich w Poznaniu, 13.04.2026 © D. Jung
Z radością informujemy, że poetka Teresa Tomsia została Laureatką Nagrody Literackiej Czterech Kolumn.
Nagroda Literacka Czterech Kolumn jest przyznawana poszukiwaczom i odkrywcom, czyli tym, którzy (parafrazując Blaise’a Cendrarsa) mają odwagę iść aż do końca horyzontu, za dzieła poetyckie lub eseistyczne, napisane w języku polskim, tj. za konkretne książki lub za całokształt twórczości. Więcej…
Kapituła w składzie: prof. Krzysztof Krasuski, dr Ireneusz Staroń, dr Paulina Subocz-Białek i prof. Jerzy Żurko, przewodnicząca prof. Dorota Heck przyznała ją poznańskiej autorce Teresie Tomsi za całokształt twórczości (poezję, eseje i szkice literackie, prozę dokumentalizowaną, teksty pieśni). Nagroda wręczana jest od 2001 roku we wrześniu w Klubie Muzyki i Literatury we Wrocławiu, a otrzymali ją m.in. Andrzej Falkiewicz, Henryk Bereza, Krystyna Miłobędzka, Jacek Łukasiewicz, Piotr Matywiecki, Kazimierz Hoffman, Maciej Melecki, Joanna Mueller, Jan Polkowski, ks. Jerzy Szymik, Krzysztof Koehler, Przemysław Dakowicz, Barbara Gruszka-Zych, Krzysztof Kuczkowski. W organizację uroczystości wręczenia nagrody włącza się od kilku lat działające na Uniwersytecie Wrocławskim Koło Naukowe im. Brunona Schulza oraz Pracownia Kultury Literackiej XX wieku.
Laureaci otrzymują Statuetkę Czterech Kolumn.
https://klubmil.pl/19092026-nagroda-literacka-czterech-kolumn
W obiegu zamkniętym
Czuwać wśród książek, czytać, wspinać się ku najwyższej półce, / brać tę jedną najbardziej dziś oczekiwaną myśl za swoją, ochraniać, / odnajdować uważny namysł Księgi, wzniecać w sobie żar wiecznego ducha (nie)pewności, / nie zaniechać pytań.
Teresa Tomsia, W każdą godzinę
S. Krzyśka, M. Grzebalski, E. Toman (2025) © T. Tomsia
- Bułgaria bez pocztówek. O codzienności, folklorze i poszukiwaniu tożsamości. Spotkanie z Magdaleną Genow-Jopek w Starym Ratuszu w Gnieźnie
- OŚWIADCZENIE REDAKTORÓW NACZELNYCH w sprawie ochrony standardów debaty publicznej, wolności słowa i rzetelności dziennikarskiej
- Niegdyś stał tu krzyż drewniany - Eugeniusz Toman
- Światło rozszczepione na kadry. Wernisaż wystawy „Przez pryzmat” w gnieźnieńskim MOK-u
Strona 1 z 18